Altın, bakır ve lityum gibi minerallerin olduğu rezervlerin Afganistan"ı dünyanın birinci ihracatçıları arasında koyabileceği belirtildi.

New York Times"a göre Amerikalı jeologlar Afgan yer altında dev mineral rezervleri keşfetti. Bu araştırmalar jeologlar ve Pentagon sorumlularının aralarında olduğu bir ekip tarafından yapıldı. Gazeteye göre 1980"li yıllarda Sovyet işgali döneminde Rus maden uzmanlarının topladığı veriler ve haritalara dayanılarak bu keşif yapıldı. Sovyetlerin çekilmesi ardından Afgan jeologların bu belgeleri sakladığı ve 2001"de Taliban rejiminin düşmesiyle birlikte ortaya çıkardığı kaydediliyor.

Amerikalı yetkililerin gazeteye verdiği bilgilere bakılırsa, ülkenin her tarafına yayılmış durumdaki bu hammadde yatakları Afganistan"ı mineral ihracatında dünya birincileri arasına koyacak miktara sahip. Örneğin çok aranan, cep telefonları ve bilgisayarların pilleri için kullanılan lityum rezervleri Afganistan"ı Bolivya düzeyine yükseltecek. Mevcut durumda lityum rezervlerinin en büyüğüne Bolivya sahip. Pentagon"daki bir iç notta Afganistan için “Lityum Suudi Arabistan"ı” ifadesi kullanılıyor. Afganistan"ın ayrıca demir ve bakır üretiminde de dünya liderleri arasına girebileceği kaydediliyor. Bulunan keşifler arasında önemli miktarda niyobyum elementi, altın ve kobalt yatakları da bulunuyor.

BU KAYNAKLAR NASIL YÖNETİLECEK?

Afgan Maden Bakanlığı danışmanı Jalil Jumriany, “Bu Afgan ekonomisinin bel kemiği olacaktır” dedi. Amerikalı general David Petraeus ise “Burada şaşırtıcı bir potansiyel var” derken, temel sorunlardan birinin bu zenginlikleri işleme kapasitesi olduğunu kaydetti. Savaşın halen şiddetli olarak yaşandığı Afganistan"da gerekli maden altyapısı ve endüstriler yok. Amerikalı yetkililere göre bunların gerçekleşmesi için de onlarca yıl gerekli olduğuna işaret etti.

Afganistan"da bu zenginliklerin işletilmesi de kolay olmayacak gibi görünüyor. Bölge üzerinde çatışan uluslar arası güçler bunun temel nedenlerinden biri. Amerika"nın bölgedeki işgali sürerken, Çin, Hindistan ve Rusya da Afganistan"ın zaten karmaşık jeopolitik durumuna daha fazla karışabilir. Çinli şirketler zaten Kabil"in güneyindeki Aynak bakır maden ocağına 4 milyar dolar yatırım yapmış durumda. Mevcut durumda ülkedeki en büyük yabancı yatırım da bu. Bir de ülkedeki ağır yolsuzluk durumu göz önüne alınırsa hammadde yönetimi için büyük ilerlemelerin olması gerekecek.